KINEZJOLOGIA

Fizjoterapia, studia stacjonarne, pierwszego stopnia

Rok II, semestr 3

 

1. SIŁA JAKO KONDYCYJNA ZDOLNOŚĆ MOTORYCZNA – RODZAJE I METODY DIAGNOZOWANIA
Siła mięśniowa i jej rodzaje w kategoriach biomechaniki (siła statyczna pasywna i aktywna, siła dynamiczna eksplozywna, szybka i wolna itd.). Pojęcie siły względnej i bezwzględnej oraz absolutnej. Pojęcie jednostki motorycznej. Struktura i właściwości włókien mięśniowych, a poziom siły. Energetyczne uwarunkowania poziomu siły. Biochemia mięśni w trakcie wysiłków siłowych. Somatyczne determinanty siły. Genetyczne uwarunkowanie poziomu siły. Wpływ sprawności koordynacyjnej na poziom siły mięśniowej (koordynacja międzymięśniowa i śródmięśniowa). Diagnostyka zdolności siłowych człowieka w warunkach laboratoryjnych.

2. WYTRZYMAŁOŚĆ JAKO KONDYCYJNA ZDOLNOŚĆ MOTORYCZNA – RODZAJE I METODY DIAGNOZOWANIA
Pojęcie wytrzymałości. Właściwości strukturalne i funkcjonalne warunkujące poziom wytrzymałości. Formy (odmiany) wytrzymałości. Beztlenowe i tlenowe procesy wytwarzania energii w mięśniach. Rodzaje włókien w mięśniach szkieletowych człowieka, ich charakterystyka i funkcje w czasie długotrwałego wysiłku. Homeostaza organizmu w trakcie długotrwałych wysiłków. Pojęcie i metody wyznaczania progu przemian beztlenowych. Maksymalny pobór tlenu i jego pośrednie i bezpośrednie metody wyznaczania. Ocena poziomu wytrzymałości przy zastosowaniu testów motorycznych.

3. SZYBKOŚĆ I ZWINNOŚĆ JAKO HYBRYDOWE ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE, ICH SKŁADOWE METODY POMIARU
Pojęcie szybkości oraz jej fizyczna interpretacja. Formy zdolności szybkościowych. Pojęcie szybkości reakcji (czas reakcji utajonej + czas prostego ruchu docelowego) oraz częstotliwości ruchów. Hybrydowość zdolności szybkościowych. Czynniki genetyczne, somatyczne oraz biomechaniczne warunkujące poziom szybkości. Definicja oraz charakterystyka wybranych form zwinności. Czy należy utożsamiać zwinność z koordynacją ruchową i zdolnościami koordynacyjnymi?

4. CHARAKTERYSTYKA KOORDYNACYJNYCH ZDOLNOŚCI MOTORYCZNYCH – ICH STRUKTURA, UWARUNKOWANIA I DIAGNOZOWANIE
Charakterystyka koordynacyjnych zdolności motorycznych (KZM). Definicje i struktura wewnętrzna. Miejsce KZM w strukturze motoryczności. Ogólna charakterystyka specyficznych KZM (szybkość reakcji motorycznej, poczucie równowagi ruchów, kinestetyczne różnicowanie ruchów, orientacja przestrzenna, dostosowanie motoryczne, sprzężenie ruchów, poczucie rytmu, wysoka częstotliwość ruchów). Kryteria oceny KZM. Poziomy wymogów koordynacyjnych. Neurofunkcjonalne i psychiczne predyspozycje KZM. Dziedziczne czynniki rozwoju KZM.

5. FUNCTIONAL MOVEMENT SYSTEM (FMS) – SYSTEM OCENY FUNKCJONALNEJ
Ocena motoryczna oparta o koncepcję FMS. Podstawowe wzorce ruchowe (głęboki przysiad, przeniesienie nogi nad poprzeczką, przysiad w wykroku, ruchomość obręczy barkowej, aktywne uniesienie wyprostowanej nogi, stabilność tułowia, stabilność rotacyjna tułowia. Testy uzupełniające. Instrukcje wykonania poszczególnych testów FMS. Cel, wskazówki dla testującego, zastosowanie, punktacja oraz kryteria oceny FMS.

6. TRENING FUNKCJONALNY I MOŻLIWOŚCI JEGO WYKORZYSTANIA FIZJOTERAPII
Koncepcja powstania, zasady i cele treningu funkcjonalnego. Siedem ogniw treningu funkcjonalnego. Stabilizacja centralna. Zasady planowania. Interpretacja przeprowadzonej oceny funkcjonalnej oraz identyfikacja tzw. „słabych ogniw” łańcucha kinematycznego. Przykłady ćwiczeń ukierunkowanych na eliminacje deficytów zdiagnozowanych testem FMS.

7. PODSUMOWANIE, KOLOKWIUM ZALICZENIOWE

LITERATURA

  1. Błaszczyk J.W.: Kontrola stabilności postawy ciała. Kosmos, 42 (2): 473-486, 1993.
  2. Boyle M. Advances in Functional Training. Training Techniques for Coaches, Personal Trainers and Athletes. Lotus Publishing, 2010.
  3. Boyle M. Functional Training for Sport. Human Kinetics, 2004.
  4. Cook G., Burton L., Kiesel K., Rose G., Bryant MF. Movement. Functional movement system. Screening, Assessment, Corrective Strategies. On target Publications, 2010.
  5. Czajkowski Z.: Od zwinności do zdolności zbornościowych. Sport Wyczynowy 1993.
  6. Furmanek M., Słomka K. Diagnoza potencjału koordynacyjnego. W: Juras G. Słomka K. Górska K. (red.) Sporty śnieżne. Wybrane aspekty przygotowania motorycznego i aktualna tematyka badawcza. Akademia Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach, 2012.
  7. Gierat B., Górska K.: Biopsychiczne podstawy zdolności motorycznych. Studia nad motorycznością ludzką 5. AWF Katowice, 1999.
  8. Górska T., Majczyński H.: Mechanizmy sterowania ruchami dowolnymi. W: Mózg i zachowanie. (red.) Górska T., Grabowska A., Zaspalska J. PWN Warszawa 1997, 214 – 236.
  9. Harre D., Hauptmann J.: Szybkość i trening szybkości. RCMSzKFiS Warszawa. 1988.
  10. Juras G. Koordynacyjne uwarunkowania procesu uczenia się utrzymywania równowagi ciała. AWF Katowice, 2003.
  11. Juras G., Mynarski W., Waśkiewicz Z.: Zdolność różnicowania ruchów w świetle analizy czynnikowej. Zeszyty Metodyczno-Naukowe AWF Katowice, 1993, 4.
  12. Juras G., Waśkiewicz Z.: Czasowe, przestrzenne oraz dynamiczne aspekty koordynacyjnych zdolności motorycznych. Studia nad motorycznością ludzką 3. AWF Katowice, 1998.
  13. Kasperczak T.: Siła i wytrzymałość siłowa a postawa ciała u dzieci. Antropomotoryka. 1990, 3.
  14. Kozłowski S., Nazar K. Beztlenowe i tlenowe procesy metaboliczne w pracujących mięśniach – koncepcja progu beztlenowego. Sport Wyczynowy 1983, 8-9.
  15. Lephart S. M., Fu F. H. (Editors) Proprioception and Neuromuscular Control in Joint Stability.  Human Kinetics, 2000.
  16. Ljach W.I., Mynarski W., Raczek J.: Biopsychiczne predyspozycje koordynacyjnych zdolności motorycznych – przegląd badań w piśmiennictwie rosyjskojęzycznym. Antropomotoryka, 1992, 12-13.
  17. Osiński W. Antropomotoryka. AWF Poznań, 2003.
  18. Raczek J., Mynarski W., Ljach W.I.: Kształtowanie i diagnozowanie koordynacyjnych zdolności motorycznych. AWF Katowice, 2002.
  19. Raczek J., Mynarski W., Ljach W.I.: Teoretyczno-empiryczne podstawy kształtowania i diagnozowania koordynacyjnych zdolności motorycznych. Studia nad motorycznością ludzką 4. AWF Katowice, 1998, 11-44.
  20. Raczek J., Mynarski W.: Z badań nad strukturą koordynacyjnych zdolności motorycznych. Antropomotoryka, 1991, 5.
  21. Raczek J.: Wytrzymałości dzieci i młodzieży. RSMSzKFiS Warszawa 1991.
  22. Sahlin K.: Regulacja procesów energetycznych podczas wysiłku fizycznego. Sport Wyczynowy, 1984, 8.
  23. Sozański H., Witczak T.: Trening szybkości. SiT Warszawa, 1981.
  24. Starosta W.: Koordynacja ruchowa człowieka. W: Osiński W. (red.): Motoryczność człowieka – jej struktura, zmienność i uwarunkowania. Monografie, Podręczniki, Skrypty, 310. AWF Poznań, 1996.
  25. Szopa J., Mleczko E., Żak S.: Podstawy antropomotoryki. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków, 1996, 7-49.
  26. Ulatowski W.: Teoria sportu. W: Trening. Kwartalnik Metodyczno-Szkoleniowy. Warszawa 1992, 1 (13).
  27. www.functionalmovement.com
  28. www.optojump.com
  29. Wyżnikiewicz-Kopp W.: Koordynacyjne zdolności ruchowe dzieci i młodzieży. Szczecin 1992.
  30. Zając A., Wilk M., Poprzęcki S., Bacik B., Rzepka R., Mikołajec K., Nowak K.: Współczesny trening siły mięśniowej. Wydanie drugie uzupełnione. AWF Katowice, 2010.