Treści programowe

 

Wykłady

1. Przedmiot, cel i zadania biomechaniki. Podstawowe pojęcia: geometria, struktura i sekwencje ruchu oraz technika sportowa.

2. Właściwości aparatu ruchowego warunkujące wykonanie czynności ruchowej (np. sportowej):
               a. Strukturalne i funkcjonalne właściwości aparatu ruchu.
               b. Informacyjne czynniki warunkujące rezultat ruchowy – koordynacja ruchów.

3. Systematyka metod pozyskiwania informacji o poruszającym się obiekcie i ich krótka charakterystyka:
               a. Obserwacja wzrokowa.
               b. Świetlne sposoby rejestracji ruchu (fotokinemetria).
               c. Bezpośredni pomiar lub zapis wielkości mechanicznych.
               d. Kompleksowa metodyka badań.

4. Opis czynności ruchowych:
               a. Charakterystyki (parametry) poruszającego się obiektu.
               b. Biomechaniczne kryteria skuteczności techniki sportowej.
               c. Deterministyczny model analizy jakościowej jako podstawa charakterystyki ilościowej techniki ruchu (np. sportowej).
               d. Biomechaniczne zasady ruchu.

5. Analiza czynności ruchowych (sportowych).
               a. Biomechaniczna (ilościowa) analiza rwania klasycznego.
               b. Biomechaniczna (ilościowa) analiza chodu i biegu.
               c. Biomechaniczna (jakościowa) analiza ćwiczeń fizycznych (statycznych i dynamicznych).

 

Ćwiczenia

1. Mechanika w kulturze fizycznej

Analiza pozycji ciała

2. Definicja pozycji ciała:
               a. geometria pozycji: opis osi i płaszczyzn, lokalny i globalny układ odniesienia,
               b. rodzaje pozycji (zwisy, podpory),
               c. ułożenie ogniw względem siebie (goniometria) i osobnika w przestrzeni,
               d. pary i łańcuchy kinematyczne, ruchomość a ruchliwość stawu.

3. Czynniki warunkujące zachowanie pozycji ciała – układ lokalny:
               a. dźwignie,
               b. siły (anatomiczne, fizjologiczne i mechaniczne warunki przejawiania siły mięśniowej),
               c. momenty sił,
               d. stabilizacja stawów.

4. Czynniki warunkujące zachowanie pozycji ciała – układ globalny:
               a. ogólny środek ciężkości (OSC) ciała – metody bezpośrednie,
               b. równowaga a stabilność,
               c. rodzaje równowagi.

5. Obciążenia – obliczanie obciążeń w stawach: obliczenie położenia środków ciężkości części ciała (metody pośrednie wyznaczania OSC).

6. Obciążenia:
               a. pomiar momentów sił (dynamometria),
               b. rodzaje pracy mięśniowej w statyce.

Analiza ruchu

7. Zaliczenie cząstkowe (zajęcia od 1 do 6).
    Obserwacja:
               a. geometria ruchu,
               b. sekwencje ruchu,
               c. podział ruchu na fazy,
               d. struktura przestrzenno-fazowa,
               e. inne cechy ruchu.
    Kryteria podziału ruchu na fazy:
               a. położenie OSC ciała,
               b. kąty w stawach,
               c. kontakt oraz brak kontaktu z podłożem.

8. Świetlne sposoby rejestracji ruchu- fotokinemetria:
               a. kinematografia biomechaniczna i inne,
               b. kinematyka ruchu:
                              • kinogram,
                              • parametry kinematyczne – prędkość i przyspieszenie chwilowe, średnie, liniowe i kątowe,
                              • związki między parametrami.

9. Siły, momenty i popędy sił zewnętrznych.

10. Siły, momenty i popędy sił mięśniowych.

Analiza ćwiczenia

11. Zaliczenie cząstkowe (zajęcia od 8 do 11).
      Analiza pozycji początkowej (wyjściowej).
12. Analiza ćwiczenia dynamicznego.
13. Zaliczenie dodatkowe (całość).

 

Literatura podstawowa:

I. Bober T. Biomechanika. Wybrane zagadnienia. wyd. III. i IV. AWF Wrocław, 1986, 1993
II. Bober T. Biomechanika chodu i biegu., Studia i Monografie, AWF Wrocław, 1986
III. Doński D. Biomechanika ćwiczeń fizycznych., Sport i Turystyka, Warszawa, 1963
IV. FIdelus K. Przewodnik do ćwiczeń z biomechaniki. AWF Warszawa, 1983
V. Błaszczyk J. Biomechanika kliniczna. PZWL Warszawa, 2004
VI. Bober T., Zawadzki J. Biomechanika układu ruchu człowieka. AWF Wrocław, 2003
VII. Król H. Kryteria doboru i oceny ćwiczeń doskonalących technikę sportową. AWF Katowice, 2003

Literatura uzupełniająca:

I. Ruchlewicz T., Tworzydło M. Wybrane zagadnienia biomechaniki ćwiczeń fizycznych. AWF Kraków, 1976
II. Buśko K., Musiał W. Instrukcje do ćwiczeń z biomechaniki. AWF Warszawa, 1988
III. Bober T., Zawadzki J. Przewodnik do ćwiczeń z biomechaniki. wyd. II, AWF Wrocław, 1986
IV. Fidelus K. Zarys biomechaniki ćwiczeń fizycznych. AWF Warszawa, 1977
V. Fidelus K. i wsp., Ćwiczenia laboratoryjne z biomechaniki. AWF Warszawa, 1996
VI. Meinel K, Motoryczność ludzka. Sport i Turystyka, Warszawa, 1967