Treści programowe

 

Wykłady

1. Przedmiot, cel i zadania biomechaniki.
    Podstawowe pojęcia: geometria, struktura i sekwencje ruchu oraz technika sportowa.

2. Właściwości aparatu ruchowego warunkujące wykonanie czynności ruchowej (np. sportowej):
               a. Strukturalne i funkcjonalne właściwości aparatu ruchu.
               b. Informacyjne czynniki warunkujące rezultat ruchowy – koordynacja ruchów.

3. Systematyka metod pozyskiwania informacji o poruszającym się obiekcie i ich krótka charakterystyka:
               a. Obserwacja wzrokowa.
               b. Świetlne sposoby rejestracji ruchu (fotokinemetria).
               c. Bezpośredni pomiar lub zapis wielkości mechanicznych.
               d. Kompleksowa metodyka badań.

4. Opis czynności ruchowych:
               a. Charakterystyki (parametry) poruszającego się obiektu.
               b. Biomechaniczne kryteria skuteczności techniki sportowej.
               c. Deterministyczny model analizy jakościowej jako podstawa charakterystyki ilościowej techniki ruchu (np. sportowej).
               d. Biomechaniczne zasady ruchu.

5. Analiza czynności ruchowych (sportowych).
               a. Biomechaniczna (ilościowa) analiza rwania klasycznego.
               b. Biomechaniczna (ilościowa) analiza chodu i biegu.
               c. Biomechaniczna (jakościowa) analiza ćwiczeń fizycznych (statycznych i dynamicznych).

 

Ćwiczenia

1. Mechanika w kulturze fizycznej.

Analiza pozycji ciała

2. Definicja pozycji ciała:
               a. geometria pozycji: opis osi i płaszczyzn, lokalny i globalny układ odniesienia,
               b. rodzaje pozycji (zwisy, podpory),
               c. ułożenie ogniw względem siebie i osobnika w przestrzeni,
               d. pary i łańcuchy kinematyczne, ruchomość a ruchliwość stawu.

3. Czynniki warunkujące zachowanie pozycji ciała – układ lokalny:
               a. dźwignie,
               b. siły (anatomiczne, fizjologiczne i mechaniczne warunki przejawiania siły mięśniowej),
               c. momenty sił,
               d. stabilizacja stawów.

4. Czynniki warunkujące zachowanie pozycji ciała – układ globalny:
               a. ogólny środek ciężkości (OSC) ciała – metody bezpośrednie,
               b. równowaga a stabilność,
               c. rodzaje równowagi.

5. Obciążenia – obliczanie obciążeń w stawach: obliczenie położenia środków ciężkości części ciała (metody pośrednie wyznaczania OSC).

6. Obciążenia:
               a. pomiar momentów sił,
               b. rodzaje pracy mięśniowej w statyce.

7. Zaliczenie cząstkowe (zajęcia od 1 do 6).
Analiza ćwiczenia statycznego.

Analiza ruchu

8. Obserwacja:
               a. geometria ruchu,
               b. sekwencje ruchu,
               c. podział ruchu na fazy,
               d. struktura przestrzenno-fazowa,
               e. inne cechy ruchu.
    Kryteria podziału ruchu na fazy:
               a. położenie OSC ciała,
               b. kąty w stawach,
               c. kontakt oraz brak kontaktu z podłożem.

8. Świetlne sposoby rejestracji ruchu:
               a. kinematografia biomechaniczna i inne,
               b. kinematyka ruchu:
                              • kinogram,
                              • parametry kinematyczne – prędkość i przyspieszenie chwilowe, średnie, liniowe i kątowe,
                              • związki między parametrami.

9. Siły, momenty i popędy sił zewnętrznych.

10. Siły, momenty i popędy sił mięśniowych.

11. Zaliczenie cząstkowe (zajęcia od 8 do 11).
      Analiza ćwiczenia dynamicznego.

13. Zaliczenie dodatkowe (całość).

 

Literatura podstawowa:

1. Bober T. Biomechanika. Wybrane zagadnienia. wyd. III. i IV. AWF Wrocław, 1986, 1993
2. Bober T. Biomechanika chodu i biegu., Studia i Monografie, AWF Wrocław, 1986
3. Doński D. Biomechanika ćwiczeń fizycznych., Sport i Turystyka, Warszawa, 1963
4. Fidelus K. Przewodnik do ćwiczeń z biomechaniki. AWF Warszawa, 1983
5. Błaszczyk J. Biomechanika kliniczna. PZWL Warszawa, 2004
6. Bober T., Zawadzki J. Biomechanika układu ruchu człowieka. AWF Wrocław, 2003
7. Król H. Kryteria doboru i oceny ćwiczeń doskonalących technikę sportową. AWF Katowice, 2003

Literatura uzupełniająca:

1. Ruchlewicz T., Tworzydło M. Wybrane zagadnienia biomechaniki ćwiczeń fizycznych. AWF Kraków, 1976
2. Buśko K., Musiał W. Instrukcje do ćwiczeń z biomechaniki. AWF Warszawa, 1988
3. Bober T., Zawadzki J. Przewodnik do ćwiczeń z biomechaniki. wyd. II, AWF Wrocław, 1986
4. Fidelus K. Zarys biomechaniki ćwiczeń fizycznych. AWF Warszawa, 1977
5. Fidelus K. i wsp., Ćwiczenia laboratoryjne z biomechaniki. AWF Warszawa, 1996
6. Meinel K, Motoryczność ludzka. Sport i Turystyka, Warszawa, 1967
7. Król H., Biomechaniczne aspekty ćwiczeń doskonalących technikę sportową. AWF Katowice, 2016